HISTORIA

Żółwin Natansona: rolnik z rodziny geniuszy, pożar wsi i strażacy od jabłek

Żółwin i jego mieszkańcy, czyli opowieść o rolniku z rodziny geniuszy, o pożarze w trakcie którego okazało się kto gasił ogień, a kto kradł jabłka
Żółwin Natansona: rolnik z rodziny geniuszy, pożar wsi i strażacy od jabłek
Pałac w Żółwinie

Źródło: katalog zabytków

Okolice lasów Młochowskich od dziesięcioleci przyciągały mieszkańców Warszawy. Przyjeżdżali tu Warszawiacy, aby podleczyć nadwątlone w miejskim powietrzu zdrowie. Ogłoszenia o wolnych dla letników domach, mieszkaniach i dworach ukazywały się już z nadejściem wiosny. Patrząc na mapę wybrałam miejscowość Żółwin, aby przeanalizować jego dzieje i wspomnieć dawnych właścicieli. W pierwszej części opowieści o Żółwinie przypomniałam dawnych właścicieli Żółwina, czas na zdarzenia ciekawe, czasem smutne a czasem zaskakujące. Zacznę od kolejnego właściciela Żółwina Michała Natansona.

Michał Natanson usunięty z uczelni w Puławach

Samuel Natanson posiadający w Krakowie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją mydła i pachnidła, zakupił Sanniki, które uważa się za preludium do zainteresowania się jego wnuka Michała Natansona Żółwinem. Sanniki z pałacem i cukrownią, położone w bajecznie pięknej okolicy, ukształtowały zainteresowania niezwykle zdolnego młodego Natansona. W rodzinie Michała Natansona byli bankowcy, lekarze, wydawcy książek, udziałowcy w Fabryce Papieru w Mirkowie, wszystkiego czego się dotknęli w biznesie, kwitło i dawało zyski. Tak też było z Sannikami, przynosiły zyski i też dawały doświadczenie i wiedzę empiryczną w produkcji rolnej. Rozkwitły w czasie, gdy pieczę nad Sannikami miał Michał Natanson. Ale zanim Michał stał się tam nieprzeciętnym rolnikiem, wstąpił po ukończeniu szkoły średniej do Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach. Studiował na Wydziale Rolnictwa. Jego temperament i chęć brania udziału we wszystkich antyrządowych demonstracjach studenckich, a przede wszystkim zdecydowany protest przeciwko kuratorowi okręgu naukowego Apuchtinowi, skutkował tym, że usunięto kilku studentów z uczelni. Natanson zmuszony był do kontynuowania studiów za granicą. Kończy studia w Halle, tu też robi doktorat.

Okładka książki dr. Michała Natansona fot: Polona

Praca u podstaw, czyli wykłady, organizowanie wystaw i spotkania z rolnikami   

 Wraca do Królestwa Polskiego i rozpoczyna swoją niebywale aktywną działalność. Jest często proszony o wygłaszanie prelekcji na zjazdach rolników. Tematyka dość szeroka, bo od używania nawozów naturalnych i sztucznych po uprawę buraków cukrowych. Tłumaczy w referatach jak uprawiać ziemię, jak ją użyźniać, przygotować do ponownego siewu. Żeni się w 1895 r. Julią Kęcką, urodzi im się syn, któremu dadzą imię Henryk po dziadku. Decyzja o ślubie z katoliczką poprzedza chrzest Michała.

Nie zapomina też o kolegach ze studiów w Puławach, tych co zostali wydaleni razem z nim z uczelni i tych co studiowali nadal (uczelnia została zlikwidowana w 1914 r.).  Ważną działalnością Natansona jest organizowanie wsparcia finansowego dla nich. Puławiaków, jak ich nazwą, będzie wspominał nawet na łożu śmierci. Ten czas studiów i udział w protestach może być powodem rewizji w mieszkaniu Natansona. Wprawdzie ta rewizja, o której (nawet) pisała prasa warszawska, wydarzyła się w 1910 r., ale mogła być dowodem na to, że władza caratu bacznie przyglądała się temu, czym się zajmuje najlepiej wykształcony rolnik w Królestwie Polskim. Dziennik Kurier Polski z 14 kwietnia 1910 r. informuje, że w mieszkaniu dr Michała Natansona przy ul. Brackiej 11, została przeprowadzona nocą rewizja i że nikogo nie aresztowano.

Natanson kupuje Żółwin

Legenda o pierwszym spotkaniu Natansona z Żółwinem głosi, że podczas wystawy rolnej zorganizowanej w Milanówku, której uczestnikiem był Natanson i Puławiacy, a był rok 1913, zorganizowano wycieczkę po okolicy. Piękno przyrody, urodzajna ziemia i urok wsi spowodowały, że doktor nauk rolniczych postanowił kupić Żółwin. I tak się stało.

Notatka prasowa fot: zbiory autorki

Żałoba i wypadek

Rok 1928 rozpoczyna serię smutnych wydarzeń. W tym roku umiera Julia Natanson, kończy swoje życie mając zaledwie 55 lat. W trzy lata później dr Michał Natanson wpada pod rozpędzoną dorożkę jadącą przez plac Trzech Krzyży. Dyszel dorożki uderzył Natansona i przewrócił go, upadek spowodował złamanie prawej nogi i wstrząs mózgu. Odwieziono go na kurację do domu. Dla człowieka niezwykle aktywnego unieruchomienie to był duży problem. Tym większy, że siedemdziesięcioletni naukowiec nie wyobrażał sobie braku podróżowania. Gospodarstwem zajmował się syn Henryk.

 Dr Michał Natanson zmarł w Warszawie 6 sierpnia 1938 r.. Żółwin został sprzedany w 1940 r.

Nekrolog fot: zbiory autorki

Pożar wsi Żółwin

Gazeta Świąteczna z 1929 r. opisuje tragiczne wydarzenie związane z Żółwinem. Otóż 3 września zapłonęły domy w  Żółwinie. Ogień podsycany był przez silny wiatr, pochłonął w ciągu 4 godzin 6 domów mieszkalnych, 6 obór i dwie stodoły. W stodołach były zbiory. Straty były ogromne. Pierwsza przyjechała straż ogniowa z Pszczelina ze szkoły rolniczej. Pszczelińscy strażacy gasili płonący dom, który zagrażał sąsiednim domom, bo te były kryte słomą. Potem przyjechały straże z Nadarzyna, Milanówka i Brwinowa. To co zdumiewa w relacji strażaka pana B. Raka to - i tu zacytuję jego wypowiedź: 

„Niestety nie wszyscy byli jednakowo gorliwi w ratowaniu. Widziano takich, co późno przybywszy, udali się do ogrodu i raczyli się jabłkami, albo będąc na stanowisku nie chcieli wozić wodę do sikawki i nie pozwalali brać swojej z beczkowozu”.

 Zdumiewająca sytuacja, dziwne zachowanie strażaków, jeszcze nigdy nie spotkałam się z narzekaniem na ekipy strażackie, zawsze pisano o nich jak o bohaterach. Coś tu musiało być na rzeczy. Dodam jeszcze, że często zdarzały się podpalenia. Tragiczne, gdy płonęły zbiory z danego roku. Na tym kończę moją podróż w czasie po Żółwinie, udając się w czerwcową wycieczkę w równie ciekawe miejsca, wspominając tych co dawno odeszli.

Henryk Natanson, ojciec Michała fot: Wikipedia 

Przeczytaj również:

Więcej o autorze / autorach:
Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu Przegląd Regionalny. MIKAWAS Sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie przy ul. Jana Pawła II 29A, jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Link do Polityki prywatności: LINK

Komentarze

Reklama
Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się w powiecie piaseczyńskim.
Najciekawsze wiadomości z przegladregionalny.pl znajdziesz w Google News!
 
Reklama
Obserwuj Przegląd Regionalny na Facebooku
TYNKI GIPSOWE I TRADYCYJNE TYNKI GIPSOWE I TRADYCYJNE Tynki gipsowe i tradycyjne, zapraszam do kontaktu 604415352Kompleksowe prace tynkarskie w Twoim domu.Od ponad 20 lat specjalizujemy się w wykonywaniu cementowo-wapiennych i gipsowych tynków maszynowych oraz tradycyjnych. Wyróżnia nas wieloletnie doświadczenie i wąska specjalizacja, dzięki której możesz zyskać pewność, że Twoje tynki będą wykonane bardzo szybko i solidnie. Nasz zespół tynkarski pracuje przede wszystkim na terenie województwa mazowieckiego. Realizujemy zlecenia zarówno w budynkach użyteczności publicznej oraz w magazynach, jak również w domach jednorodzinnych i mieszkaniach. Wszystko po to, by pomieszczenia były perfekcyjnie chronione przed czynnikami zewnętrznymi. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą oraz do kontaktu.Tynki maszynoweStworzone z myślą o tynkowaniu większych powierzchni, pozwalają na efektywniejsze zabezpieczanie ścian w porównaniu do metod klasycznych. Tynki maszynowe wykonuje się przy wykorzystaniu aplikacji maszynowych, dzięki czemu sam proces nakładania tynku jest bardzo szybki. Ten rodzaj tynków bywa często stosowany np. w hotelach czy w szpitalach, a także w innych budynkach wyróżniających się dużym metrażem. Co ważne, tynkowane maszynowe może przebiegać nawet 3 razy szybciej w porównaniu do tradycyjnego tynkowania z wykorzystaniem betoniarki. To optymalny wybór dla osób, którym zależy na maksymalnym skróceniu prac wykonawczych.Tynki cementowo-wapienneTradycyjne, solidne tynki, które można stosować zarówno we wnętrzach pomieszczeń, jak i na zewnątrz. Ich zaletą jest duża wytrzymałość i zapewnienie lepszej ochrony ścian przed pękaniem. Ponadto tynki cementowo-wapienne pochłaniają nadmiar wilgoci, a więc chronią przed rozwojem grzybów na ścianach. To optymalny wybór dla całego domu, w tym do miejsc typu kuchnia czy łazienka. Tynki cementowo-wapienne wyróżnia doskonała trwałość, dlatego często wybiera się je do pomieszczeń, w których łatwo o uszkodzenia mechaniczne, np. do warsztatów. Nakładanie takiego tynku jest jednak pracochłonne, dlatego warto wybierać do tego zadania doświadczoną ekipę.Tynki gipsoweUniwersalny sposób tynkowania ścian, który zapewnia perfekcyjnie gładką powierzchnię. Tynki gipsowe są jedną z najchętniej wybieranych metod gipsowania ścian oraz sufitów. Taki tynk gwarantuje uzyskanie maksymalnie gładkiej powierzchni w pomieszczeniu, dzięki czemu nie musisz stosować opcjonalnej warstwy gładzi. Jednocześnie tynki gipsowe wyróżniają się przyjaznym, ekologicznym składem, dlatego są częstym wyborem do domów czy mieszkań. Ułatwiają też utrzymanie optymalnego poziomu wilgotności w pomieszczeniach, a więc w efekcie powietrze w pokoju nie jest ani zbyt suche, ani zbyt wilgotne. Nie powinno się jednak stosować ich w miejscach, w których wilgotność przekracza 70%.https://tynki-maszynowe.eu/ Jeśli jesteś zainteresowany usługami tynkowania w województwie mazowieckim, skontaktuj się z nami, by zarezerwować ekipę jeszcze dziś! Nie musisz czekać wiele miesięcy na wolny termin. W firmie Wukowicz pracuje aż 12 różnych ekip tynkarskich. Dzięki temu możemy zagwarantować ciągłość tynkowania w Warszawie i innych miastach na terenie województwa mazowieckiego. Postaw na dobrą jakość, sprawdzoną firmę i szybką realizację. Wybierz usługi tynkarskie PPHU Tynki Karol Wukowiczi ciesz się solidnym wykonaniem! 
Reklama